आकाशाचा बादशहा

 तो मनमौजी आह़े त्याला आकाशात मुक्तसंचार करायला आवडते. मोकळे जंगल वास्तव्यासाठी त्याला आवडत असले तरी शहरी वातावरणाशीदेखील त्याने व्यवस्थित जुळवून घेतलंय.  भक्ष्याला पकडण्यासाठी ताकदीपेक्षा भन्नाट वेगाचा तो जाणीवपूर्वक उपयोग करतो कारण, वेग हीच त्याची खरी ताकद आह़े तो वेगाचा राजा आहे. म्हणूनच ‘आकाशाचा बादशहा’ आह़े.

_____________________________________________________

 

लोकसत्तामध्ये प्रकाशित झालेला "आकाशाचा बादशहा" हा आठवा लेख वाचण्याकरिता कृपया खालील लिंकवर click करा.

http://loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=61566:2010-04-10-20-01-49&catid=97:2009-08-04-09-03-27&Itemid=109

अस्तित्वाची लढाई

अचानक माकडांचा गलका वाढला. लहान पिल्लांच्या चि..चि.. आवाजातली भीती स्पष्टपणे जाणवू लागली. मी दचकून जागा झालो. समोर काहीतरी भयंकर असं थरारनाट्य घडत असल्याची जाणीव झाली. उठून झाडाखाली बसून राहिलो. पण, माकडांचं माझ्याकडं अजिबातच लक्ष नव्हतं.

रंग्याचं नेतृत्व अमान्य करून टोळीतल्या तरुण नर माकडांनी टोळीचा नायक ‘रंग्या’ विरुद्ध बंड पुकारलं असावं आणि रंग्या त्या माकडांना दडपशाहीच्या मार्गाने प्रतिआक्रमण करून प्रत्युत्तर देत असावा असं मला वाटलं पण, माझा अंदाज साफ चुकला होता. रंग्याच्या टोळीवर दुसऱ्या टोळीतल्या काही तरुण नरांनी आक्रमण केलं होतं.

____________________________________________________________

 

लोकसत्तामध्ये प्रकाशित झालेला "अस्तित्वाची लढाई" हा सातवा लेख वाचण्याकरिता कृपया खालील लिंकवर click करा.

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=58028:2010-03-27-18-21-19&catid=97:2009-08-04-09-03-27&Itemid=109

निसर्गगान

नागरिकरणामुळे पक्ष्यांचे शहरातील अस्तित्व धोक्यात येत चालले आहे आणि त्याचबरोबर त्यांच्या सुरांचेदेखील! हे अस्तित्व टिकवण्यासाठीच्या लढाईला आता युद्धाचे स्वरूप लाभले आहे. आपल्याकडून निसर्गाला जे काही देता येईल ते देण्याचा प्रयत्न करायला हवा तरच ही सुरांची अनोखी मैफील आपल्याला भविष्यात ऐकायला मिळू शकेल अन् त्या सुरांची पूजा करायला मिळेल. या सुरांचं दर्शन पदोपदी, क्षणोक्षणी आणि नित्यनेमाने व्हावं एवढंच निसर्गाकडे मागणं!

__________________________________________________________

लोकसत्तामध्ये प्रकाशित झालेला "निसर्गगान" हा सहावा लेख वाचण्याकरिता कृपया खालील लिंकवर click करा

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=54589:2010-03-13-17-23-26&catid=97:2009-08-04-09-03-27&Itemid=109

अधुरी एक कहाणी !!

राणीवर लाकडं ठेवली जात असताना मी गळून चाललो होतो. काहीवेळाने चिता पेटली़.  मृत्यू राणीचा झाला होता आणि संपलो मी होतो़. लाकडं तिच्यावर ठेवली होती आणि जड मी झालो होतो़. चिता तिची पेटली होती आणि मी जळून राख झालो होतो !

 

कहाणी संपली होती अन् आमचा डाव अर्ध्यावरती मोडला होता.

_______________________________________________________________

लोकसत्तामध्ये प्रकाशित झालेला "अधुरी एक कहाणी" हा पाचवा लेख वाचण्याकरिता कृपया खालील लिंकवर click करा.

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=51320:2010-02-27-20-29-20&catid=97:2009-08-04-09-03-27&Itemid=109

बकुळी ! माझी व्हॅलेंटाईन !!

पहिल्यादिवशी फरशीवर पडलेली बकुळी ! समोर दुधाची वाटी ठेवल्यानंतर तिथपर्यंत पोहोचण्यासाठी धडपडणारी बकुळी ! पायात ताकद नसल्यामुळे हातांनी दुधाची वाटी पकडणारी अन् त्या वाटीला धक्का लागल्यावर दूध फरशीवर पडल्यावर ओलीचिंब झालेली बकुळी आणि तशाही अवस्थेत भूक शमवण्यासाठी फरशीवर पडलेलं दूध चाटणारी बकुळी आणि आज मी खोलीच्या बाहेर असताना ‘जाऊ नको’ असं दर्शवत पाय ओढणारी बकुळी !

नकळत डोळ्यातनं अश्रू बाहेर पडले. माझा 'व्हॅलेंटाईन डे' सुरेख पार पडला होता.

___________________________________________________________

लोकसत्तामध्ये प्रकाशित झालेला "बकुळी ! माझी व्हॅलेंटाईन !!" हा चौथा लेख वाचण्यासाठी कृपया खालील लिंकवर click करा

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=47698:2010-02-13-17-36-08&catid=97:2009-08-04-09-03-27&Itemid=109

भेटी लागी जीवा !!!

जंगल ही एक मोठी शाळाच आहे,  इथे शिकण्याच्या भावनेने येणाऱ्या प्रत्येकाला निसर्ग भरभरून देतो, मनातल्या गूजगोष्टी सांगतो़, आपल्या मनाची कवाडं उघडी असली की सगळं समजतं मग निसर्गाला दोष का द्यायचा ?

मी मात्र केवळ व्याघ्रदर्शनासाठी कधीही जंगल भ्रमंती केली नाही. सलग तीन-चार वर्षे भ्रमंती करूनसुद्धा मला पहिलं व्याघ्रदर्शन झालेलं नव्हतं पण, मला त्याचं कधी वाईट वाटलं नाही़ खरंतर व्याघ्रदर्शनाची वाट बघण्यातली मजा त्या काळात अनुभवत होतो आणि त्याचबरोबर जंगलाचा मनापासून आस्वादही घेत होतो.

 
________________________________________________________________

लोकसत्ता मध्ये प्रकाशित झालेला "भेटी लागी जीवा !!!" हा तिसरा लेख वाचण्याकरिता कृपया खालील लिंकवर click करा.

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=43996:2010-01-30-17-45-34&catid=97:2009-08-04-09-03-27&Itemid=109

अनोखी गाठ रानगव्याशी !!!

निसर्गवाचन ही एक न संपणारी शिक्षणप्रणाली आहे. जंगलाला समजावून घेण्याचा जेवढा आपण प्रयत्न करू तेवढं ते कोडं अधिकच गहन होत जातं. खरं तर हे न सुटणारं कोडं आहे, हे माहीत असूनदेखील निसर्गाला जाणून घेण्याचा आपला हट्ट सोडायला माणूस सहजासहजी तयार होत नाही़ या अट्टहासामुळे कधीकधी निसर्गाच्या बऱ्याच जवळ जाता येतं आणि बरंच काही शिकता येतं. कधी थरारनाटय़ अनुभवायला मिळतं तर, कधी कायमची शिकवण देणारे प्रसंग घडून जातात.

लोकसत्तामध्ये प्रकाशित झालेला "अनोखी गाठ रानगव्याशी !!!" हा दुसरा लेख

fulxZokpu gh ,d u lai.kkjh f”k{k.kÁ.kkyh vkgs- taxykyk letkÅu ?ks.;kpk vki.k tso<k Á;Ru d: rso<a rs dksMa vf/kdp xgu gksr tkra- [kjarj gs u lwV.kkja dksMa vkgs gs ekfgrh vlwuns[khy fulxkZyk tk.kwu ?ks.;kpk vkiyk gV~V lksMk;yk vki.k lgtklgth r;kj gksr ulrks- g;k lkglh vV~VgklkeqGs ek= d/khd/kh fulxkZP;k cÚ;kp vkf.k gks ! dqBY;kgh Álaxkyk lkeksja tk.;kph fdrhgh r;kjh dsysyh vlyh rjhgh Álaxh fulxkZleksj rh r;kjh fdrh rksdMh iMrs gsns[khy cÚ;kp jkuxok gk Ák.kh ÁpaM rkdnhpk- n`’Vh FkksMh”kh detksj vlyh rjh º;kph ?kzk.ksafn;s Qkjp rh{.k vlrkr- lxG;k xksoxhZ; Ák.;kae/;s jkuxok gk lxG;kr tkLr otunkj vkf.k rkdnhpk Ák.kh vkgs- ojP;k] vkrY;k vkf.k ekxP;k cktwus oG.kkÚ;k HkkjnLr f”kaxkaeqGsrj jkuxok vf/kdp :ckcnkj fnlrks- uj vkf.k eknh nksgksae/;s f”kaxs vk<Gwu ;srkr- jkuxO;ke/;s o;Ldj Ák.;kpk jax dkGk vlyk rjh ygku fiYya fioGlj rifdjh jaxkph vlrkr vkf.k ok<R;k o;kuqlkj R;kaP;k dkrMhpk jax xMn gksr tkrks-

mUgkG;kr ukxf>Ú;kP;k taxykrhy Vk;xj jksM rs ck;lu jksM ;k njE;ku ,dkaMh fnl.kkjk ,d o`n~/k jkuxok i;ZVdkapa [kkl vkd’kZ.k jkfgysyk vkgs- rks usgeh xksy VkD;kP;k ijhljkr ,dVkp fQjr vls- xsY;k dkgh eghU;kaiklwu rks R;kp ijhljkr utjsl iMr gksrk- o;Ldj vlyk rjh R;kph “kjhj;’Vh ,[kk|k r:.k xO;kykns[khy lgt yksGohy v”kh gksrh-

ukxf>Ú;ke/;s mUgkG;kr ik.;kps lxGs L=ksr vkVysys vlrkr- R;keqGs oufoHkkxkrQsZ fBdfBdk.kh d`=he ik.koBs r;kj d:u ik.kh lkBo.;kph lks; dsyh tkrss- V¡djus g;k ik.koB;kae/;s jkst ik.kh lksMys tkrs- vlsp mUgkG;kr ,ds fno”kh la/;kdkGh pkj ikpP;k lqekjkl vkEgh V¡djus ik.koB;kr ik.kh lksM.;klkBh fu?kkyks- lw;Z if”pesyk dyysyk gksrk- laiw.kZ taxykoj lkoyh iMysyh gksrh ijarq va/kkj nkVysyk uOgrk- taxy “kkar gksra- e/;sp ,[kknk Vdkpksj i{kh vkoktkus vkiya vfLRkRo tk.kowu nsr gksrk- nwj dqBsrjh lqrkj i{;kPkh BksdBksd Li’V ,sdw ;sr gksrh- v/kuae/kua ik.kdksacM;kapklqn~/kk vkokt dkukoj ;sr gksrk- Vk;xj jksMdMs tk.;klkBh V¡dj MkohdMs oGyk- V¡djoj clwu ckacwP;k nkV >kMhpk ekjk pqdor rksy lkojrkuk vkeph rkjkacG mMr gksrh- NksV;k VsdMhP;k mrkjkoj mHkk vlysyk ckacw o`n~/kRokua >qdY;klkj[kk okVr gksrk- dk dks.kkl BkÅd i.k vLoLFkrspk ,d rjax ek÷;k eukr ;sÅu xsyk [kjk- lgt eukr fopkj vkyk- [kjap ! Ekk.klkpa eu lgtklgth o`n~/kRokpk Lohdkj dk djr ukgh\ rs rj fulxZpØp vkgs- vkt uk m|k vkiY;kykns[khy o`n~/kRokyk lkeksja tk;pa vkgs gh oLrqfLFkrh vki.k Lohdkjr ukgh vkf.k Eg.kwup ex d/kh º;k fopkjkrua dks.kkyk uSjk”; ;sra] rj dks.kh thou tx.kap fol:u tkrks-

fulxkZr ek= º;kP;k vxnh myV ifjfLFkrh vkgs- bFks o`n~/kkidkGkpk Lohdkj vxnh lgti.ks gksrkuk fnlrks- lki tltlk o;Ldj gksr tkrks] rlrla R;kpa lkSan;Z vf/kdp [kqyr tkra- iGlns[khy o; ok<r vlrkuk vf/kdkf/kd Qqyr tkrks- ckacwps >kM rj e`R;wpk Lohdkjgh vxnh glr[ksGr djra- T;k {k.kh ckacwph e`R;wP;k fn”ksus okVpky lq: gksrs R;kp{k.kh ckacwyk Qqyksjk ;k;yk lq:okr gksrss- glr[ksGr e`R;wyk vkfyaxu ns.;kph taxykph gh foy{k.k v”kh f”kdo.k vkgs-

fopkjkaP;k /kqanhr vlrkukp R;k o`n~/k xO;kpa n”kZu >kya- rks ik.koB;kP;k fn”ksus pkyr tkr gksrk- V¡djpk vkokt R;kP;k pkaxykp ifjp;kpk vlkok dkj.k taxykph “kkarrk fpjr tk.kkÚ;k R;k vkoktkus rks xok tjklqn~/kk fopfyr >kysyk uOgrk- pjr pjr vxnh csfQdhji.ks rks ik.koB;ktoG tkÅu iksgkspyk- FkksM;kp osGkr vkepk V¡djns[khy ik.koB;ktoG tkÅu iksgkspyk- V¡dj oGowu ik.koB;ktoG vk.ksi;Zar rks xok vk.k[kh iq<s ljdyk vkf.k ljG V¡djP;k fn”ksus pkyw ykxyk- gGwgGw vkeP;krya varj deh deh gksÅ ykxya- gkSnkr ikÃi lksM.;klkBh [kkyh mrjysyk ou deZpkjh [kcjnkjh Eg.kwu gGwp V¡djoj p<wu clyk( rlk rks xok vk.k[kh iq<s ljdyk- vo?;k vkB rs ngk QqV varjkoj vkY;koj xO;kus ukd oj d:u vankt ?ksryk- dWesjk xG;krp vlY;keqGs eh yxsp R;kyk dWesjkcan dsya- vkeP;kdMwu dqBykgh /kksdk ulY;kph [kk=h d:u ?ksrY;koj xO;kus eku [kkyh ?kkryh- R;kP;k eukr dk; pkyya; ;kpk dkghp vankt ;sr uOgrk Eg.kwu eh QDr okV igk.;kpa Bjoya-

dqBY;kgh taxyh Ák.;kP;k vdkj.k tkLr toG tk.ka eyk d/khp vkoMya ukgh-  ^xjt ulrkuk ,desdkaP;k gn~nh  vksykaMw u;s* gk fulxkZpk vfy[khr fu;e vkgs- i.k gk fu;e xO;kus eksMhr dk<yk gksrk- eyk R;kpa gs /kkMl dkSrqdkLin okVya- rks tlk vk.k[kh iq<s ljdyk rlk eh lko/k >kyks- dWesjk xG;kr lksMwu eh V¡djoj lko/k clwu jkfgyks vkf.k dqBY;kgh dBh.k Álaxkyk lkeksja tk.;kpk ifo=k ?ksryk-

lxGhdMs fujo “kkarrk iljysyh gksrh- ,[kkn~nqljk pk”k i{kh vksjMwu yxspp “kkar gksr gksrk- e/;sp ,[kknk dksroky f”krkQhus fdVd idMwu Qkanhoj clr gksrk-  jkrfdM;kaph laxhr eSQhy lq: >kyh gksrh i.k R;keqGs “kkarrk Hkax gksr uOgrh fdacgquk mH;k BkdysY;k g;k dBh.k Álaxkyk vuq:i vla ik”oZlaxhr t.kw lq: gksra- {k.kk{k.kkyk mRdaBk ok<r pkyyh gksrh- dkgh osG rlkp xsyk- eh V¡djoj clY;k clY;k FkksMk ekxs ljdyks- e?kkiklua jsaxkGysys dkgh {k.k iq<s ljdys- rks xok vk.k[kh iq<s ;sowu nksu rhu QqV varjkoj mHkk jkfgyk- R;kP;k ukdkrua ckgsj ;s.kkjk xje “okl /kMdh Hkjo.kkjk gksrk- vkrk ek= eh vf/kdp lko/k gksowu R;kP;k ckjhdlkjhd gkypkyhapk os/k ?;k;yk ykxyks- ek>s gkrik; FkaMxkj >kys gksrs- dkghgh dj.;kP;k iyhdMs ifjfLFkrh gkrkckgsj xsysyh tk.kor gksrh-

vkEgh lkjs vpafcr gksÅu igkr gksrks- ÁpaM rkdnhpa rs egkdk; /kqM vkiY;k rkdnhpk tjkns[khy xSjokij u djrk vkiyh ng”kr iljor gksra- ts dkgh ?kMr gksra rs lkja vukdyuh; gksra-

V¡dj pkydkus ifjfLFkrhpk vankt ?ksÅu V¡dj lq: dsyk- R;k vkoktkus xok ekxs ljdyk vkf.k >kMhe/;s f”kjyk- rlk vkEgh lqVdspk “okl ckgsj lksMyk- vkrk vkeph vxfrdrk laiyh gksrh i.k eukrya Hk; iw.kZ laiya uOgra- ftrD;k lgtxR;k gk Álax vkyk gksrk frrD;kp lgtxR;k laiyk ns[khy gksrk i.k rjhns[khy xO;kpk psgjk MksG;kleks:u dkgh dsY;k tkr uOgrk-

fulxkZleksj Álaxh vki.k fdrh [kqts B: “kdrks º;kpk ÁR;; ;sÅu xsyk gksrk- lqnSokus dBh.k Álax VGyk gksrk i.k fulXkkZus csekywei.ks /kMk f”kdoyk gksrk- ek.klk ! lko/kku !! fulxkZleksj vkiyh e;kZnk vksykaM.;kpk Á;Ru d: udksl-